Željeznička kolonija

Željeznička kolonija u Maksimiru nastaje između dva svjetska rata, u vrijeme ubrzanog rasta i razvoja Zagreba. Regulatorna osnova grada Zagreba iz 1923. predvidjela je formiranje niza manjih vrtnih naselja na neizgrađenoj periferiji istoka grada oko perivoja Maksimir. Kolonija predstavlja samostalnu urbanističko-stambenu cjelinu nastalu uz željezničkeu prugu gdje je Direkcija državnih željeznica u Zagrebu 1927. izgradila naselje za svoje radnike. Nacrti za tipske kuće dobiveni su od Federalne direkcije u Beogradu, dok je Arhitektonskih odjel Gradskog građevnog odsjeka izradio projekt parcelacije i razmještaja razlitičih tipova kuća. U odnosu na ostala zagrebačka radnička naselja iz istog razdoblja koja su planirana ortogonalno, jednolično i monofunkcionalno, Željezničku koloniju odlikuje oblikovanje prema konceptu ‘vrtnih gradova’ i ‘lijepih vizura’ te uvštavanje javnih i društvenih sadržaja unutar stambenog naselja. Kompozicijska i društvena središta naselja čine kvadratni trg s zgradom konzuma i samostanom te trokutasti trg s dječjim igralištem, oko kojih se formira 15 nepravlinih stambenih blokova. Kolonija se gradi od tri osnovna tipa objekata za smještaj radnika, od kojih su najčešće karakteristične prizemne kuće u nizu s mansardom. Unatoč stradanju tijekom bombardiranja 1944. i kasnijim intervencijama naselje je zadržalo svoje urbanističke vrijednosti te je zaštićeno kao kulturno dobro Republike Hrvatske i evidentirano kao jedno od zaštićenih gradskih naselja u Generalnom urbanističkom planu grada Zagreba.